Dobrze skonfigurowany BIOS zapewnia optymalną wydajność i stabilność działania komputera. W poniższym artykule prezentujemy najlepsze ustawienia i dajemy wgląd w sztuczki prawdziwych zawodowców.

Opcje dodatkowe

Administratorzy sieci żyją w nieustannej obawie, że użytkownicy mogliby samowolnie rozkręcać swoje komputery i grzebać w nich. Niektóre wersje BIOS-u zawierają zabezpieczenie przed niedozwolonymi manipulacjami wewnątrz peceta. Inne z kolei potrafią zgłaszać błędy w formie "głosowej". Dzięki temu już nie będziesz się zastanawiać, co oznacza kombinacja kilku krótkich lub długich sygnałów akustycznych.

15. Zabezpieczenie obudowy

Funkcja Case Opening Warning
Nazwy alternatywne Case Opened, Chassis Intrusion
Lokalizacja HW Monitor, PC Health Status
Zalecane ustawienie Enabled

Jeżeli masz obudowę wyposażoną w sensory lub czujniki mechaniczne połączone z płytą główną (sprawdź w instrukcji obsługi płyty głównej lub komputera), ten parametr uaktywni nadzorowanie obudowy. Jeśli została otworzona, komputer poinformuje cię o tym specjalnym sygnałem lub komunikatem podczas kolejnego uruchamiania systemu. Alternatywnie w powyższym polu ustawień BIOS-u może się pojawić napis "Case Opened: Yes". Przedstawiona funkcja musi oferować możliwość resetowania. W przeciwnym razie pecet będzie zgłaszać otwarcie obudowy podczas każdego uruchamiania systemu.

Opisana metoda nadzorowania obudowy znajduje największe zastosowanie w serwerach. Korzystając z programów narzędziowych LAN, komputer może natychmiast sygnalizować administratorowi, że ktoś otworzył obudowę danego peceta.

16. Komunikaty głosowe

Funkcja Speech Post Reporter
Nazwa alternatywna Voice Genie
Lokalizacja Integrated Peripherals, Advanced Speech Configuration, Advanced I/O Configuration
Zalecane ustawienie Enabled

Niektórzy producenci (m.in. Albatron, Asus i Gigabyte) wyposażają płyty główne w układ syntezatora mowy. Dzięki niemu komputer nie sygnalizuje błędów startowych jednym czy kilkoma sygnałami akustycznymi, lecz werbalizuje je, przedstawiając w postaci głosowej. Dzięki temu znacznie szybciej ustalisz problem, który uniemożliwia uruchamianie systemu operacyjnego. Ustawień dokonuje się z poziomu oprogramowania lub przestawiając zworkę na płycie głównej. Asus dołącza nawet narzędzie, które pozwala zastępować predefiniowane komunikaty własnymi nagraniami w postaci plików WAV.

Energooszczędność

Oszczędzając energię elektryczną, zadbasz o środowisko naturalne, lecz również o swój portfel. Kilka następnych porad objaśnia stosowne parametry BIOS-u i ich ustawienia.

17. Uaktywnić oszczędzanie

Funkcja ACPI Function
Nazwa alternatywna ICPA Function
Lokalizacja Power Management Setup, Power Management Features, Power
Zalecane ustawienie Enabled

Standard ACPI (Advanced Configuration and Power Interface) stanowi najbardziej skuteczną metodę oszczędzania prądu w komputerze. Systemy operacyjne obsługujące ACPI (np. Windows 98 SE, Me, 2000 i XP) nadzorują wszystkie programy i podzespoły sprzętowe. W ten sposób wykrywa wszystkie działania w obrębie całego systemu. Gdy stwierdzi bezczynność jednego lub więcej urządzeń, przełącza je w tryb energooszczędny.

Aby Windows mógł korzystać z dobrodziejstw ACPI, komputer musi być wyposażony w płytę główną, która obsługuje ten standard. Jeżeli w BIOS-ie brakuje funkcji do włączania mechanizmu energooszczędnego ACPI, prawdopodobnie masz płytę główną sprzed połowy 1999 r.

Choć płyty wyprodukowane przed wprowadzeniem ACPI nie zapewniają zaawansowanych funkcji oszczędzania energii, niektórzy producenci komputerów lub płyt głównych oferują w swoich witrynach internetowych aktualizacje BIOS-u, które uzupełniają go o nowy standard. Na przykład na stronie http://www.asuscom.de/support/FAQ/faq009_acpi-support1.htm znajdziesz listę płyt głównych (obejmuje również leciwe modele) z wyszczególnieniem, które z nich można wyposażyć w energooszczędny tryb ACPI (lista jest dostępna, niestety, tylko w języku niemieckim).

Poszukaj wskazówek w witrynie producenta swojej płyty. Tryb ACPI uaktywnia się w BIOS-ie dopiero po zainstalowaniu Windows. Z tego względu musi być zaimplementowany również w obrębie systemu operacyjnego. Szczegółowe wskazówki znajdziesz w ramce "Oszczędzanie energii - przygotowania w Windows".

INFORMACJA
Jeśli płyta obsługuje tylko APM, sprawdź na witrynie producenta, czy nie oferuje aktualizacji BIOS-u


18. Oszczędzanie do oporu

Funkcja ACPI Suspend Type
Nazwy alternatywne Sleep State, ACPI Standby State
Lokalizacja Power Management Setup, Power Management Features, Power
Zalecane ustawienie S1 & S3

Producenci płyt głównych implementują w BIOS-ie zazwyczaj energooszczędne tryby ACPI S1 i S3. W bardzo nielicznych przypadkach BIOS dysponuje trybem S4. W pierwszym spośród wymienionych trybie S1 system operacyjny wyłącza jedynie procesor, twardy dysk i monitor. Wszystkie pozostałe podzespoły kontynuują pracę, więc powodują stosunkowo duże zużycie energii elektrycznej.

W trybie S3 znanym również pod nazwą STR (Suspend to RAM) Windows zapisuje informacje o otwartych aplikacjach i przetwarzanych w nich plikach w pamięci roboczej komputera. Dopiero później następuje wyłączenie wszystkich urządzeń. W wypadku trybu S4 (STD, Suspend to Disk) wszystkie dane zgromadzone w pamięci operacyjnej peceta zostają zapisane na twardym dysku przed wyłączeniem komputera. Zdecydowana większość producentów płyt głównych rezygnuje z implementowania tej opcji, bo jest identyczna w działaniu z Hibernacją - funkcją systemu Windows. Jest ona dostępna we wszystkich edycjach tego systemu począwszy od wersji 98 SE niezależnie od tego, czy BIOS i płyta główna obsługują standard ACPI.

Aby włączyć hibernację, przywołaj aplet Opcje zasilania w Panelu sterowania (menu Start | Ustawienia | Panel sterowania). Następnie zaznacz pole wyboru Włącz obsługę hibernacji na karcie Hibernacja. Dzięki temu będziesz mógł szybko zamykać system bez obawy przed utratą aktualnie edytowanych plików. Po ponownym uruchomieniu system automatycznie przywróci poprzedni stan pulpitu, uruchamiając aplikacje i otwierając stosowne pliki. Jeśli obawiasz się, że dane mogą być podejrzane przez osoby trzecie, wskaż kartę Zaawansowane i zaznacz pole wyboru Monituj o hasło przy wychodzeniu ze stanu wstrzymania i hibernacji. Zauważ, że hibernacja wymaga określony obszar wolnego miejsca na twardym dysku (zależy od pojemności pamięci operacyjnej komputera).

19. Oszczędny staruszek

Funkcja Power Management/APM
Nazwa alternatywna Power Management Option, PM Control by APM
Lokalizacja Power Management Setup, Power Management Features, Power
Zalecane ustawienie Disabled przy włączonym trybie ACPI, w przeciwnym razie Enabled lub Min Savings

Podczas gdy zaawansowany ACPI jest dostępny tylko w pecetach nie starszych niż trzyletnie, niemal każdy BIOS oferuje sędziwy tryb energooszczędny APM (Advanced Power Management). Jeżeli jednak masz do dyspozycji ACPI, powinieneś z niego korzystać, a w polu dotyczącym APM ustawić opcję Disabled. Zarządzanie energią jest w APM znacznie mniej funkcjonalne i nie działa tak niezawodnie jak ACPI.

W trybie APM BIOS przełącza w stan wstrzymania poszczególne podzespoły systemu. Ponieważ nie potrafi sprawować tak dobrego nadzoru, jak system operacyjny, może na przykład wyłączyć twardy dysk, mimo że nie zostały zapisane wszystkie dane z otwartych dokumentów. W następstwie może dojść do zawieszenia systemu, a nawet do utraty cennych danych.

Niektóre warianty dają jedynie możliwość włączania i wyłączania trybu APM, inne zaś pozwalają wybrać jeden z trzech poziomów oszczędzania energii - Min Saving, Max Saving i User define. Przy uaktywnionym poziomie Min Saving funkcje energooszczędne dochodzą do głosu przeważnie po około godzinnej bezczynności systemu. Poziom Max Saving wyłącza podzespoły sprzętowe niekiedy nawet po upływie minuty. Gdy wybierzesz opcję User define, będziesz mógł samodzielnie ustalić, po ilu minutach bezczynności BIOS ma przełączać w stan spoczynku elementy sprzętowe komputera. Godna polecenia okazuje się opcja Min Savings, bo podczas ciągłego użytkowania następuje najmniejsze zużycie urządzeń. Tymczasem notoryczne włączanie i wyłączanie prowadzi do zmniejszenia żywotności sprzętu, a straty wynikające z tego tytułu znacznie przerosną korzyści powstałe w wyniku oszczędzania energii.

20. Faksy w spoczynku

Funkcja IRQ/Event Activity Detect
Nazwa alternatywna Set WakeUp Events
Lokalizacja Power Management Setup, Power Management Features, Power
Zalecane ustawienie np. Power Up On LAN/Ring, Resume on Ring lub Ring Wake Up

Za pomocą tego parametru możesz ustawić, które urządzenia sprzętowe mają prawo budzić komputer ze stanu spoczynku. Jeśli odbierasz faksy za pośrednictwem komputera, wybierz opcję Power Up On LAN/Ring, Resume on Ring lub Ring Wake Up. Wówczas nadchodzące faksy będą wyprowadzać komputer ze stanu oczekiwania, co pozwoli je odbierać, a jednocześnie oszczędzać prąd w przerwach między poszczególnymi wiadomościami.

Więcej porad w czwartej części artykułu...

Autorzy:
Andreas Kroschel
Margit Kuther
Richard Coppola
Thorsten Eggeling

D.F.