Dobrze skonfigurowany BIOS zapewnia optymalną wydajność i stabilność działania komputera. W poniższym artykule prezentujemy najlepsze ustawienia i dajemy wgląd w sztuczki prawdziwych zawodowców.

Porady końcowe

Nowy BIOS prosto z Windows

Aktualizowanie BIOS-u z poziomu systemu Windows ma dwie zalety. Po pierwsze, robi się to zadziwiająco łatwo. W odróżnieniu od klasycznego aktualizowania z poziomu DOS-u, gdzie można było wgrać do układu Flash-ROM niewłaściwy BIOS, program aktualizujący w Windows akceptuje tylko plik aktualizacyjny do właściwej płyty głównej. Jeśli więc pomylisz się i pobierzesz nieprawidłowy plik z witryny producenta, nie będziesz narażony na negatywne skutki. Obok dosowej aktualizacji z dyskietki startowej prawie wszyscy markowi producenci płyt głównych oferują możliwość wymiany BIOS-u bez opuszczania Windows. Rozwiązanie to jest o tyle dobre, że nie wszystkie komputery wyposaża się jeszcze w stację dysków.

Aktualizacja bez DOS-u

Jeżeli masz leciwą płytę główną, aktualizowanie z poziomu Windows może się okazać niemożliwe. Zależy to od producenta i modelu płyty. Na przykład A-Open udostępnia na prośbę użytkownika windowsowe programy aktualizacyjne do wielu starszych płyt. Jak informuje Fujitsu-Siemens, ma takie programy do większości płyt z gniazdami Socket A i Socket 370, a także do wszystkich modeli, które obsługują procesor Pentium 4. W wypadku płyt tego producenta możesz nawet dokonać aktualizacji BIOS-u z poziomu Linuksa w dystrybucji SuSe 7.3 (jądro systemu 2.2.14 lub nowsze). Natomiast Intel proponuje program Express Bios Update do niemal wszystkich płyt głównych, które opuściły fabrykę nie wcześniej niż w 2000 r.

Zagrożenia w Windows

Jeśli dojdzie do zawieszenia systemu podczas aktualizacji BIOS-u z poziomu Windows, nie uda ci się już więcej uruchomić peceta. Wówczas ujrzysz komunikat na niebieskim ekranie. Z tarapatów wybawi cię drugi układ BIOS-u, jeżeli płyta główna jest wyposażona w moduł tego typu (nosi nazwę Dual-BIOS i oferują ją takie firmy, jak A-Open, Asus, Gigabyte i in.). Płyty Fujitsu-Siemens są wyposażane od końca 1998 r. w funkcję przywracania poprzedniego BIOS-u. Jeśli nie masz Dual-BIOS-u ani funkcji do ratowania BIOS-u, wypróbuj wskazówki zamieszczone w materiale "BIOS bezboleśnie" (PCWK 9/2002, str. 110 - porada "Pierwsza pomoc" na str. 115). Alternatywnie musiałbyś wysłać płytę główną do producenta, który ponownie zaprogramuje układ z BIOS-em. Oprócz kosztów wysyłki poniesiesz wówczas opłatę manipulacyjną w wysokości 50-200 zł (zależnie od producenta).

Zmniejszy ryzyko

Aby zminimalizować ryzyko zawieszenia systemu, przed rozpoczęciem aktualizowania BIOS-u pozamykaj wszystkie aplikacje, łącznie z programami działającymi w tle (np. strażnik antywirusowy).

Oszczędzanie energii - przygotowania w Windows
Jeśli w twoim systemie jest uaktywniony standard ACPI (Advanced Configuration and Power Interface), powinieneś znaleźć stosowną wzmiankę w gałęzi Komputer Menedżera urządzeń Windows 2000 i XP. W Windows 98 SE i Me rozwiń gałąź Urządzenia systemowe. Powinieneś znaleźć wiersz Zaawansowana konfiguracja i interfejs energii (ACPI) BIOS. Jeśli zamiast tego znajdziesz napis sugerujący komputer standardowy lub Advanced Power Management, oznacza to, że masz włączony tryb APM.

BIOS musi obsługiwać ACPI

Instalator systemu Windows 98 SE, Me i 2000 nie zainstaluje trybu ACPI,
jeśli nie jest on włączony w BIOS-ie. Tymczasem program instalacyjny Windows XP sprawdza swą wewnętrzną listę kompatybilności i datę BIOS-u. Instaluje i uaktywnia tryb ACPI tylko w BIOS-ach, które zostały wypuszczone po 1.1.1999. W przypadku starszego BIOS-u sprawdza jego kompatybilność. Jeśli test zostaje zakończony z wynikiem negatywnym, nie instaluje trybu ACPI, lecz tylko APM.

Doinstalowanie ACPI

Jeżeli zdobyłeś i wgrałeś BIOS obsługujący ACPI dopiero po zainstalowaniu Windows Me, 2000 lub XP, nie minie cię ponowna instalacja systemu. Inaczej nie uda ci się uaktywnić trybu ACPI. Tylko w Windows 98 SE można doinstalować ACPI za pomocą określonego wpisu do Rejestru. Metoda ta niesie pewne ryzyko, bo spowoduje nowy podział zarządzania sprzętu na BIOS i Windows. Jeśli zawiedzie, musisz przeinstalować system poleceniem setup /p j. (Więcej informacji o parametrach instalatora Windows 95/98/Me znajdziesz w bazie wiedzy Microsoftu, pod adresem:
http://support.microsoft.com/default.aspx?scid=kb;en-us;186111

Jeśli jednak zdecydujesz się pomajsterkować w Rejestrze, przejdź do klucza "HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Detect". Wskaż menu Edycja | Nowy | Wartość DWORD.
Zastąp łańcuch "Nowa wartość #1" w prawym panelu Edytora Rejestru łańcuchem "ACPIOption".
Kliknij dwukrotnie utworzoną w ten sposób wartość i przydziel jej cyfrę 1 w polu Dane wartości.
Zamknij Edytor Rejestru, włóż płytę instalacyjną Windows do napędu i restartuj system. Windows samodzielnie zainstaluje wymagane sterowniki.

Uwaga - utrata danych!

Jeżeli korzystasz z Windows XP, masz dysk o pojemności przekraczającej 137 GB i włączony tryb ACPI, jesteś narażony na utratę danych. Polecenie flush cache, które inicjuje kopiowanie danych z buforu na twardy dysk, nie działa w połączeniu z dużymi dyskami stosującymi 48-bitowe adresowanie LBA (Logical Block Addressing). W wyniku tego przejście w stan wstrzymania lub hibernacji może spowodować nieodwracalną utratę danych. Aby temu zapobiec, pobierz i zainstaluj łatę dostępną pod adresem:
http://support.microsoft.com/default.aspx?scid=kb;[LN];331958 
(rozmiar pliku: 398 KB)

Autorzy:
Andreas Kroschel
Margit Kuther
Richard Coppola
Thorsten Eggeling

D.F.