NERO - Nagrywanie

Po uruchomieniu programu, pierwszym oknem, jakie ukaże się na ekranie naszego monitora jest okno "New Compilation" umożliwiające ustawienie parametrów nowego projektu płyty.
Zacznijmy od nagrania płyty zawierającej dane.

Krążek z danymi

Standardowo okno "New Compilation" otwierane jest z zaznaczonym z lewej strony typem projektu "CD-ROM (ISO)", na zakładce "Multisession". Jako że chcemy nagrać płytę z danymi (CD-ROM), domyślnie uaktywniany typ projektu jest właściwy. Znajdujące się pod wspomnianą zakładką opcje pogrupowane są w dwóch polach. Górne to ogólne opcje dotyczące nagrywanego krążka. Możemy tam wybrać, czy chcemy nagrać nową płytkę wielosesyjną, czy chcemy kontynuować nagranie na zapisanej już częściowo płycie, czy też chcemy utworzyć całkowicie nową płytkę zawierającą w całości dane. My zastosujemy ten ostatni wariant. W tym przypadku opcje z dolnej części okna zakładki "Multisession" nas nie dotyczą. Zapoznajmy się teraz z opcjami zawartymi w poszczególnych zakładkach okna "New Compilation".

Zakładka "Info" zawiera szereg informacji o tworzonym projekcie (czy też kompilacji) płyty. W początkowym etapie prac znajdziemy tu jednak stosunkowo niewiele danych. Program bowiem wyświetla w tym miejscu informację o zawartości aktualnie przygotowywanego projektu (łączna objętość danych, liczba plików, folderów). Znacznie istotniejsze na tym etapie prac są opcje znajdujące się pod zakładką "File Options". Mamy tutaj możliwość zdefiniowania, które pliki (a ściślej - o jak długich nazwach) mogą być umieszczane na CD.

UWAGA! Bardzo prawdopodobne, że tak nagrana płyta nie będzie widoczna pod kontrolą Windows 3.1x czy DOS.

Kolejna zakładka - "Volume Descriptor" - zawiera opcje, które w większości nie powinny zaprzątać nam głowy, o ile nie jesteśmy firmą publikującą własne krążki CD. Do własnych, domowych potrzeb przydatne jest w zasadzie jedynie pole "Volume Label", umożliwiające wprowadzenie nazwy nagrywanego krążka (nazwa ta będzie wyświetlana np. w oknie "Mój komputer").
Równie rzadko wykorzystywane w praktyce opcje zawiera następna zakładka - "Dates". Możemy tam ustawić m.in., jak datowane mają być pliki i katalogi umieszczane na krążku. W zupełności wystarczająca jest domyślnie zaznaczona opcja "Use the date and time from the original file".

Wreszcie najważniejszy składnik okna parametrów nowego projektu - zakładka "Burn". Znajdują się tu opcje dotyczące bezpośrednio samego procesu zapisu płyty. Pole "Action" zawiera kilka elementów, pozwalających na ustalenie sposobu, w jaki przebiegał będzie zapis płyty.
Opcja "Determine maximum speed" jest niezwykle przydatna zwłaszcza w przypadku, gdy nie jesteśmy pewni, czy nasz dysk twardy (lub inny nośnik źródłowy) zapewnia odpowiedni transfer danych do nagrywarki. Gdy opcja ta jest zaznaczona, program automatycznie po rozpoczęciu operacji nagrywania najpierw przeprowadzi serię testów transferu danych, a następnie dopasuje szybkość zapisu do faktycznych możliwości podsystemu dyskowego. W zasadzie jeżeli stosunkowo często przeprowadzamy defragmentację dysku twardego, opcję tę wystarczy wykorzystać tylko raz, a następnie samodzielnie ustawić dobraną w wyniku testów szybkość zapisu na płytce. Kolejna opcja ("Simulation") umożliwia wykonanie tzw. zapisu symulowanego. Przydatna szczególnie wtedy, gdy nie chcemy ryzykować utraty płytki CD-R (na skutek błędu w zapisie) lub chcemy sprawdzić, czy zapis płyty przy danych ustawieniach przebiegnie prawidłowo.

Uwaga! Niekiedy może się zdarzyć, że obydwie wymienione do tej pory opcje pola "Actions" są nieaktywne. Nie ma powodu do paniki. Nero Burning ROM dezaktywuje wspomniane opcje w przypadku, gdy użytkownik posiada nagrywarkę wyposażoną w technologię BURN-Proof (sprzętowe zabezpieczenie przed błędami przedwczesnego oczyszczenia bufora nagrywarki). Wówczas pod zakładką "Burn" pojawia się dodatkowa opcja (domyślnie włączona) o nazwie "Use BURN-Proof". Oczywiste jest, że testowanie szybkości czy przeprowadzanie zapisu symulowanego mija się wtedy z celem (nie mamy się przed czym zabezpieczać, skoro i tak nagrywarka ma sprzętowo zaimplementowane zabezpieczenie przed błędem "buffer underrun").

Kolejne dwie opcje dotyczą już właściwego zapisu danych na płycie. Opcji "Write" nie trzeba chyba komentować. Kilka słów na temat opcji "Finalize CD...". Jej uaktywnienie powoduje "zamknięcie" płyty CD. Oznacza to, że na krążku zapisywana jest informacja na stałe determinująca zawartość zapisanej płyty bez możliwości późniejszej modyfikacji. Posłużmy się przykładem: nagrywając np. 300 MB danych na płycie CD, nie wykorzystamy optymalnie dostępnej przestrzeni (650-700 MB, zależnie od typu płyty). Zaznaczając opcję "Finalize..." pozbawiamy się możliwości późniejszego, ewentualnego dogrania danych do częściowo tylko wykorzystanej płyty. Dlatego też chcąc później dodać dane do naszej płytki, nie zaznaczajmy tej opcji (wiąże się to z pewnymi ograniczeniami: co prawda możliwe będzie dodanie nowych plików, ale zarazem odczyt aktualnie nagranych będzie możliwy tylko w nagrywarce. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy deklarujemy zapis w trybie wielosesyjnym). Jednak przy założeniu, że zapełniamy całą dostępną na płycie CD przestrzeń, opcję "Finalize..." musimy w praktyce zawsze zaznaczyć, chcąc, by nasza płytka odtwarzała się na jakimkolwiek innym napędzie niż nasza nagrywarka.

W przypadku płyt CD całkowicie zapełnionych danymi zalecam włączenie zapisu w trybie Disc At Once. Oprócz tego mamy jeszcze możliwość ustawienia szybkości zapisu (w wyborze szybkości powinny pomóc wspomniane wcześniej opcje pomiaru i symulowanego zapisu).

Jeżeli zapisywane dane pochodzą nie z lokalnego dysku twardego, lecz z dysku sieciowego, dyskietki lub innego znacznie wolniejszego nośnika, pamiętajmy, by uaktywnić widoczną w dolnej części okna opcję "Cache Disk - and Network...". Lecz wymaga to posiadania odpowiedniej przestrzeni na naszym lokalnym dysku. Standardowo NERO ustawia katalog dla plików tymczasowych w folderze C:\Windows\Temp. Jeżeli jednak na tym dysku mamy zbyt mało miejsca, aby pomieściły się tam wszystkie buforowane z dysku sieciowego dane, musimy ręcznie ustawić inną lokalizację dla tych plików. Dokonamy tego za pomocą opcji "Preferences" z menu "File". Ustawienie nowej ścieżki umożliwia zakładka "Cache".
Powyższe działania kończą etap konfiguracji zapisu naszej płyty. Pozostaje kliknąć na przycisk OK i przechodzimy do etapu dodawania danych.

Okno główne NERO składa sie z dwóch okien przedstawiających drzewo katalogów i plików, przypominających okna eksploratora Windows. Okno umieszczone standardowo po prawej stronie przedstawia drzewo katalogów i dysków zainstalowanych na naszym komputerze. To po lewej, to wirtualny odpowiednik nagrywanej przez nas płytki. Operacja przeniesienia danych na płytę odbywa się w prosty sposób, za pomocą myszki. Wystarczy wybrane pliki i katalogi przenieść na okno stanowiące odpowiednik krążka.

Podczas przeciągania katalogów i plików zwróćmy uwagę na dolną część okna NERO. Umieszczony tam pasek na bieżąco podaje nam, ile miejsca zajmą umieszczane przez nas dane na nagrywanym krążku. Na pasku tym określona jest graniczna pojemność zaznaczona dwoma poprzecznymi kreskami: żółtą oraz czerwoną.
Domyślnie kreski te ustawione są na standardowy rozmiar płyty CD, czyli ok. 650 MB. Jeżeli jednak dysponujemy nośnikami o większej pojemności (700 MB), warto zmienić parametry wyświetlania granicznych pojemności, aby program nie "oszukiwał" nas podczas przenoszenia danych na płytkę. W tym celu z menu "File" wybierzmy opcję "Preferences". Okno dialogowe, jakie się pojawi na ekranie, domyślnie otwiera się na zakładce "General". Tu właśnie znajdują się potrzebne nam opcje dotyczące wyświetlania pojemności nośnika. Dla płyt o pojemności 700 MB wystarczy zmodyfikować wartość z 74 na 80 minut.

Gdy już zapełnimy okno odzwierciedlające zawartość nagrywanej płytki danymi, wystarczy kliknąć ikonkę nagrywania lub wybrać z menu "File" opcję "Write CD...". Na ekranie zobaczymy znane nam już okno ustawień kompilacji, tym razem ustawione już na zakładkę "Burn". Wszelkich ustawień dokonaliśmy tutaj już wcześniej, dlatego teraz pozostaje jeszcze tylko zweryfikować ich poprawność i kliknąć przycisk "Write".

Płyty muzyczne

Rozpoczynamy od ustawień parametrów zapisu w oknie "New Compilation". Okno to możemy wywołać kliknięciem ikonki "Creates a new compilation..." (pierwsza z lewej na pasku narzędziowym głównego okna) lub wybraniem z menu "File" opcji "New...". Domyślnie okno ustawień uaktywnia się także bezpośrednio po uruchomieniu Nero Burning ROM.

Pierwszym krokiem, jaki powinniśmy wykonać jest kliknięcie ikonki "Audio-CD". W wyniku tego ulegnie zmianie wygląd prawej części okna "New Compilation". Podobnie jak w przypadku płyt z danymi, także i tu mamy do czynienia z zestawem parametrów i opcji pogrupowanych w różnych zakładkach. Jednak aby pokazać odmienny sposób osiągnięcia tego samego rezultatu - nagrania płyty - tym razem nie będziemy najpierw konfigurować ustawień pod poszczególnymi zakładkami, lecz od razu przejdziemy do zapełniania płyty muzyczną treścią.

Zwracam uwagę, że podobnie można postępować w przypadku płyt z danymi (czyli najpierw przenieść wybrane pliki i katalogi do okna zawartości płyty, a dopiero później konfigurować ustawienia w poszczególnych zakładkach). Tak naprawdę kolejność działania przed kliknięciem przycisku "Burn" jest dowolna. Zatem wracając do nagrywania płyty z muzyką, opuszczamy okno "New Compilation", klikając na przycisku "New".

Okno główne programu - podobnie jak w przypadku zapisu płyt z danymi - podzielone zostało na dwie części. Z jednej strony (domyślnie: prawej) mamy pokazane drzewo katalogów i pliki, z drugiej natomiast - jeszcze puste okno zawartości płyty audio. Aby je zapełnić, wystarczy z prawej strony przenieść wybraną liczbę plików dźwiękowych w formacie WAV, MP3, WMA oraz VQF . Jeżeli zamierzamy nagrać płytę muzyczną wykorzystując jako źródło pliki w formacie innym niż WAV, musimy pamiętać o zapewnieniu odpowiedniej przestrzeni dyskowej. W takim przypadku bowiem program dekoduje wybrany plik (np. MP3 lub VQF), a następnie zapisuje w katalogu tymczasowym plik WAV, z którego tworzona będzie ścieżka audio podczas nagrywania płyty. Podobnie jak w przypadku płyty z danymi, pasek stanu w dolnej części okna informuje na bieżąco o ilości pozostałego na płycie miejsca.

Gdy już umieścimy wszystkie pliki z muzyką na płycie, czas na dopracowanie detali. Zacznijmy od nazw utworów i wykonawców. Informacje te przechowywane są na płycie muzycznej z wykorzystaniem standardu CD-Text. Jeżeli nie jesteśmy pewni, czy nasza nagrywarka obsługuje CD-Text, warto zweryfikować jej możliwości, korzystając z informacji wyświetlanych w oknie po wybraniu opcji "Choose Recorder" z menu "CD Recorder". Wprowadzenie nazwy danego utworu i wykonawcy polega na podwójnym kliknięciu wybranej ścieżki audio. Okno "Audio Track Info", które się pojawi, umożliwia edycję właściwości danej ścieżki. Zakładka "Track Properties" zawiera informacje o cechach pliku dźwiękowego (częstotliwość próbkowania, liczbie kanałów i rozdzielczości bitowej - dla dźwięku o jakości CD wartości te powinny wyglądać odpowiednio: 44 100 Hz, 2, 16 bit).

Nieco niżej znajdziemy edytowalne własności pliku. Pola "Title" (tytuł) oraz "Artist" (wykonawca) nie wymagają chyba komentarza. Pole "Pause" umożliwia zdefiniowanie długości przerw pomiędzy poszczególnymi ścieżkami (ustawienia te będą uwzględniane tylko wtedy, gdy płyta będzie zapisywana w trybie Disc at Once. Pozostałe dwa pola nie dotyczą "domowych" zastosowań (kod ISRC to unikalny kod identyfikujący wydawcę danej publikacji fonograficznej, natomiast opcja "Protection" ustawia bit "copyrighted" dla danej ścieżki, jest on interpretowany przez m.in. stacjonarne nagrywarki audio).

Kolejna zakładka ("Indexes...") zawiera narzędzia umożliwiające edycję wybranej ścieżki. Wybrany plik możemy skracać (wykorzystując listę "Positions" i przycisk "Edit..." lub ręcznie przesuwając widoczne w polu "Osciloscope" granice ścieżki). Ścieżkę możemy także podzielić na kilka mniejszych (korzystamy w takim przypadku z listy "Positions" i przycisku "Split"). Wreszcie ostatnia zakładka - "Filters" - jest szczególnie przydatna w przypadku, gdy nagrania, jakie znajdą się na płycie chcemy okrasić specyficznym brzmieniem lub poddać lekkiej "renowacji". Jeżeli źródłowe nagrania (pliki WAV, MP3, VQF itp.) są nie najlepszej jakości, warto poeksperymentować z filtrami "Normalize" (ujednolicenie poziomu głośności), "DeClick" (usuwa trzaski, charakterystyczne np. dla nagrań na starych winylowych płytach) oraz "Hiss Reduction" (redukcja szumów wysokiej częstotliwości, jakie mogą mieć miejsce np. w nagraniach radiowych). Wykorzystanie pozostałych filtrów zależne jest od indywidualnych preferencji użytkownika.

Następny etap to ostateczna konfiguracja ustawień zapisu. Rozpocząć możemy od kliknięcia ikonki nagrywania (lub polecenie "Write CD" z menu "Plik"). Zobaczymy znajome już okno ustawień kompilacji, z domyślnie otwartą zakładką "Burn". W tym miejscu możemy ustawić opcje w taki sam sposób, jak dla płyt z danymi. Zanim jednak klikniemy przycisk "Write" wprowadźmy jeszcze tytuł nagrywanej płyty i ewentualnie wykonawcę, wykorzystując opcje wyświetlane pod zakładką "Audio-CD". To już w zasadzie wszystko, pozostaje jedynie kliknąć przycisk "Write" i poczekać chwilę na gotową płytkę z muzyką.

D.F.